تابلو برق، به عنوان عنصر کلیدی در سیستمهای الکتریکی، نقش حیاتی در مدیریت و توزیع برق در صنایع و تأسیسات مختلف ایفا میکند. انواع تابلو برق صنعتی با توجه به نیازهای خاص و شرایط محیطی به دستههای مختلف تقسیم میشوند. این مقاله به بررسی دقیق انواع تابلو برق و دستهبندیهای مختلف آنها میپردازد تا به درک بهتری از این تجهیزات حیاتی دست یابیم.
شما میتوانید جهت مشاهده و مقایسه انواع تابلو برق به صفحه خرید تابلو برق مراجعه کنید.
انواع تابلو برق بر اساس جنس بدنه
جنس بدنه تابلو برق نقش تعیینکنندهای در طول عمر، مقاومت مکانیکی، ایمنی و حتی زیبایی آن دارد. انتخاب جنس مناسب بدنه باعث میشود تابلو در برابر رطوبت، خوردگی، ضربه و شرایط محیطی گوناگون دوام بالاتری داشته باشد. شناخت انواع تابلو برق از نظر جنس بدنه به مهندسان و پیمانکاران کمک میکند تا متناسب با محیط نصب، گزینهای بهینه و اقتصادی انتخاب کنند.
تابلو برق فلزی
تابلو برقهای فلزی یکی از پرکاربردترین انواع تابلوها هستند که معمولاً از ورق فولادی یا استیل ساخته میشوند. این تابلوها مقاومت بالایی در برابر ضربه و فشار مکانیکی دارند و در محیطهای صنعتی که شرایط کاری سنگین است، بسیار مورد استفاده قرار میگیرند. بدنه این تابلوها اغلب با رنگ پودری الکترواستاتیک پوشش داده میشود تا در برابر زنگزدگی و رطوبت مقاوم باشند.
تابلو برقهای استیل ضدزنگ (استنلس استیل) نیز در محیطهای مرطوب، صنایع غذایی، شیمیایی و پالایشگاهی کاربرد گستردهای دارند، زیرا در برابر خوردگی ناشی از مواد شیمیایی یا بخار آب مقاوماند. با این حال، وزن بالا و قیمت نسبتاً زیاد از معایب این نوع تابلوها به شمار میآید. در مجموع، تابلوهای فلزی برای محیطهای صنعتی و فضاهای بیرونی که مقاومت مکانیکی اهمیت دارد، گزینهای ایدهآل محسوب میشوند.
تابلو برق پلی کربنات
تابلوهای ساختهشده از پلیکربنات نسل جدیدی از تابلوهای برقی هستند که به دلیل وزن سبک، مقاومت در برابر اشعه UV و عایق الکتریکی بودن، در سالهای اخیر محبوبیت زیادی پیدا کردهاند. این تابلوها برای محیطهای باز یا فضاهایی که در معرض تابش مستقیم آفتاب قرار دارند، گزینهای بسیار مناسباند.
پلیکربنات علاوه بر مقاومت بالا در برابر حرارت، در دماهای پایین نیز شکننده نمیشود. از اینرو، تابلو برقهای پلیکربناتی برای مناطق با تغییرات دمایی زیاد (مانند مناطق کوهستانی یا بیابانی) کاربرد دارند. مزیت دیگر این بدنهها، شفافیت نسبی آنهاست که امکان مشاهده اجزای داخلی تابلو بدون باز کردن درب را فراهم میکند. البته، در برابر ضربات خیلی شدید یا بارهای سنگین مکانیکی، مقاومت کمتری نسبت به مدلهای فلزی دارند.
تابلو برق PVC
تابلوهای PVC یا پلیوینیل کلراید به دلیل خاصیت عایق عالی و قیمت اقتصادی، یکی از پرمصرفترین انواع تابلوهای غیرفلزی محسوب میشوند. این تابلوها در محیطهای داخلی، کارگاهها و مکانهایی که خطر ضربه مکانیکی یا تابش مستقیم آفتاب زیاد نیست، عملکرد مطلوبی دارند.
PVC در برابر خوردگی، زنگزدگی و رطوبت مقاومت بالایی دارد و به همین دلیل در مناطق مرطوب یا در پروژههای کشاورزی و گلخانهای به کار میرود. همچنین به دلیل وزن سبک و سهولت نصب، گزینهای مناسب برای پروژههای با بودجه محدود است. تنها ایراد این نوع تابلوها، مقاومت کمتر در برابر حرارتهای بالا و شکنندگی در دماهای پایین است. با این حال، در بسیاری از کاربردهای عمومی برق صنعتی و ساختمانی، تابلوهای PVC انتخابی مقرونبهصرفه و کاربردی هستند.
تابلو برق فایبرگلاس
تابلوهای فایبرگلاس (GRP) به دلیل ترکیب خواص مکانیکی بالا، مقاومت شیمیایی و وزن سبک، در محیطهای خورنده یا مرطوب بسیار محبوباند. این نوع بدنهها در صنایع دریایی، پتروشیمی و محیطهای دارای بخارات اسیدی استفاده میشوند.
فایبرگلاس در برابر اشعه UV و خوردگی بسیار مقاوم است و نیاز به نگهداری خاصی ندارد. از طرفی عایق الکتریکی بودن این ماده، ایمنی بالایی برای تجهیزات داخلی فراهم میکند. تنها ایراد آنها، هزینه تولید نسبتاً بالا و محدودیت در ابعاد بزرگ است. در مجموع، تابلوهای فایبرگلاس گزینهای ممتاز برای محیطهای سخت و خورنده به شمار میآیند.
انواع تابلو برق صنعتی بر اساس ولتاژ
تابلو برقهای صنعتی را میتوان بر اساس ولتاژ کاری آنها به سه دسته اصلی تقسیم کرد. هر نوع تابلو برق صنعتی برای کاربرد خاصی طراحی شده و ویژگیهای منحصر به فردی دارد:
تابلو برق فشار ضعیف
- تعریف: تابلو برق فشار ضعیف برای ولتاژهایی تا ۱۰۰۰ ولت طراحی شده و به طور معمول در محیطهای تجاری و صنعتی با بارهای سبکتر به کار میرود.
- ویژگیها: این نوع تابلو برق صنعتی به دلیل طراحی ساده و هزینه پایین، برای مدیریت و توزیع برق در ساختمانها و صنایع سبک مناسب است.
- کاربرد: کنترل و توزیع برق در تاسیسات مسکونی، اداری، و صنایع با بار کم.
- مزایا: نصب آسان، هزینه کمتر، و طراحی ساده.
تابلو برق فشار متوسط
- تعریف: تابلو برق فشار متوسط برای ولتاژهایی بین ۱۰۰۰ تا ۳۳ کیلوولت طراحی شده و در شبکههای توزیع و تاسیسات صنعتی بزرگ کاربرد دارد.
- ویژگیها: این تابلو برق صنعتی برای توزیع برق در مقیاسهای بزرگتر و مدیریت بارهای بیشتری طراحی شده است.
- کاربرد: توزیع برق در صنایع سنگین، شبکههای توزیع برق شهری، و تاسیسات بزرگ.
- مزایا: ظرفیت بالاتر و طراحی مناسب برای بارهای سنگینتر.
تابلو برق فشار قوی
- تعریف: تابلو برق فشار قوی برای ولتاژهای بالاتر از ۳۳ کیلوولت طراحی شده و به طور معمول در ایستگاههای انتقال برق و تاسیسات بزرگ صنعتی استفاده میشود.
- ویژگیها: این نوع تابلو برق صنعتی دارای تجهیزات حفاظتی پیشرفته و ساختار مقاوم است و برای مدیریت بارهای سنگین طراحی شده است.
- کاربرد: مدیریت و توزیع برق در تاسیسات بزرگ، ایستگاههای انتقال برق، و پروژههای بزرگ صنعتی.
- مزایا: توانایی تحمل بارهای بسیار سنگین و تامین برق پایدار.

انواع تابلو برق صنعتی بر اساس محل نصب
تابلو برقهای صنعتی همچنین بر اساس محل نصب خود به دو دسته اصلی تقسیم میشوند. این دستهبندی کمک میکند تا انتخاب مناسب انواع تابلو برق صنعتی برای فضاهای مختلف آسانتر شود:
تابلو برق دیواری
- تعریف: تابلو برق دیواری به دیوار متصل میشود و به طور معمول در فضاهای داخلی و محدود نصب میشود.
- ویژگیها: این تابلو برق صنعتی برای استفاده در فضاهای کوچک و محدود طراحی شده و به راحتی در دیوار نصب میشود.
- کاربرد: نصب در محیطهای داخلی با فضای محدود مانند ادارات، فروشگاهها، و برخی تاسیسات صنعتی.
- مزایا: استفاده بهینه از فضای محدود و نصب آسان.
تابلو برق ایستاده
- تعریف: تابلو برق ایستاده بهطور مستقل بر روی زمین قرار میگیرد و به طور معمول در فضاهای بزرگتر و صنعتی نصب میشود.
- ویژگیها: این تابلو برق صنعتی برای فضاهای بزرگ و محیطهای صنعتی طراحی شده و به راحتی میتوان به آنها دسترسی پیدا کرد.
- کاربرد: استفاده در محیطهای صنعتی بزرگ، تأسیسات باز و پروژههای ساختمانی.
- مزایا: دسترسی آسانتر به تجهیزات و مناسب برای فضاهای بزرگتر.
انواع تابلو برق صنعتی بر اساس کاربرد
تابلو برقهای صنعتی میتوانند بر اساس کاربرد به دو دسته اصلی تقسیم شوند که هر کدام برای وظایف خاصی طراحی شدهاند:
تابلو برق کنترل
- تعریف: تابلو برق کنترل برای مدیریت و کنترل عملکرد تجهیزات الکتریکی، از جمله موتورها، پمپها، و سیستمهای اتوماسیون طراحی شده است.
- ویژگیها: شامل تجهیزات کنترلی مانند PLCها، رلههای کنترلی و دکمههای عملیاتی است.
- کاربرد: کنترل فرآیندهای صنعتی، اتوماسیون، و مدیریت تجهیزات.
- مزایا: امکان کنترل دقیق و بهینهسازی فرآیندهای صنعتی.
تابلو برق توزیع
- تعریف: تابلو برق توزیع برای تقسیم برق از یک منبع به چندین بار مصرف طراحی شده و شامل تجهیزات توزیع برق مانند مدارشکنها و فیوزها است.
- ویژگیها: طراحی شده برای توزیع برق در مقیاسهای بزرگ و تاسیسات.
- کاربرد: توزیع برق در شبکههای صنعتی، تأسیسات بزرگ و ساختمانهای اداری.
- مزایا: توزیع مؤثر برق و مدیریت بارهای مختلف.
انواع تابلو برق صنعتی بر اساس ساختار
تابلو برقهای صنعتی از نظر ساختار به دو نوع اصلی تقسیم میشوند که در انتخاب مناسب تابلو برای شرایط مختلف موثر است:
تابلو برق Metal Enclosed
- تعریف: تابلو برق Metal Enclosed با ورقهای فلزی پوشیده شدهاند و از تجهیزات در برابر عوامل محیطی و آسیبهای مکانیکی محافظت میکنند.
- ویژگیها: دارای ساختاری مقاوم و امنیت بالا، طراحی شده برای محیطهای صنعتی با شرایط سخت.
- کاربرد: استفاده در محیطهای صنعتی که نیاز به حفاظت بالا از تجهیزات وجود دارد.
- مزایا: محافظت عالی از تجهیزات و امنیت بالا.
تابلو برق Metal Clad
- تعریف: تابلو برق Metal Clad دارای پوشش فلزی و محفظههای جداگانه برای تجهیزات مختلف است که به تقسیم و کنترل مجزای تجهیزات کمک میکند.
- ویژگیها: طراحی شده برای ارائه قابلیتهای تقسیمبندی و حفاظت بهتر.
- کاربرد: محیطهای صنعتی و تاسیسات بزرگ که نیاز به مدیریت مجزای تجهیزات دارند.
- مزایا: قابلیت تقسیمبندی و حفاظت بهینه از تجهیزات.

انواع تابلو برق بر اساس ایستایی
تابلو برقها میتوانند از نظر ایستایی به دو دسته اصلی تقسیم شوند که به انتخاب مناسب تابلو برای شرایط مختلف کمک میکند:
تابلو برق ایستاده
- تعریف: تابلو برق ایستاده بهطور مستقل بر روی زمین قرار میگیرد و به طور معمول برای محیطهای بزرگ و صنعتی طراحی شده است.
- ویژگیها: مناسب برای فضاهای وسیع و تاسیسات صنعتی.
- کاربرد: استفاده در محیطهای صنعتی بزرگ و فضاهای باز.
- مزایا: دسترسی آسانتر و مناسب برای فضاهای وسیع.
تابلو برق دیواری
- تعریف: تابلو برق دیواری به دیوار متصل میشود و برای نصب در فضاهای محدود طراحی شده است.
- ویژگیها: طراحی شده برای استفاده در فضاهای کوچک و محدود.
- کاربرد: مناسب برای محیطهای داخلی و فضای محدود.
- مزایا: استفاده بهینه از فضای کم و نصب ساده.
جمعبندی
سوالات متداول
تفاوتهای اصلی بین تابلو برق فشار ضعیف و فشار متوسط چیست؟
تابلو برق فشار ضعیف برای ولتاژهای تا ۱۰۰۰ ولت طراحی شده و به طور معمول در تاسیسات سبکتر استفاده میشود، در حالی که تابلو برق فشار متوسط برای ولتاژهای بین ۱۰۰۰ تا ۳۳ کیلوولت طراحی شده و در شبکههای توزیع و تاسیسات صنعتی بزرگ کاربرد دارد. تابلو برق فشار قوی برای ولتاژهای بالاتر از ۳۳ کیلوولت طراحی شده و به طور معمول در ایستگاههای انتقال برق و پروژههای بزرگ استفاده میشود.
تابلو برق فلزی بهتر است یا پلاستیکی؟
انتخاب بین تابلو برق فلزی و پلاستیکی به شرایط محیطی و نوع کاربرد بستگی دارد.
تابلو برقهای فلزی (فولادی یا استیل) مقاومت مکانیکی بالایی دارند و برای محیطهای صنعتی، فضاهای باز و مکانهایی با احتمال ضربه یا حرارت بالا مناسباند.
در مقابل، تابلوهای پلاستیکی (PVC یا پلیکربنات) عایق الکتریکی هستند، وزن سبکی دارند و در محیطهای مرطوب یا داخلی عملکرد بهتری دارند.
اگر هدف دوام در شرایط سخت باشد، فلزی بهتر است؛ اما برای ایمنی الکتریکی و صرفه اقتصادی، پلاستیکی گزینه مطلوبتری است.
تفاوت تابلو برق PVC و پلیکربنات در چیست؟
تابلو برقهای PVC و پلیکربنات هر دو جزو مدلهای غیرفلزی و عایق برقاند، اما تفاوتهای مهمی دارند.
PVC اقتصادیتر است و برای محیطهای سرپوشیده یا کمتنش مکانیکی مناسبتر میباشد. در مقابل، پلیکربنات از نظر مقاومت حرارتی، استحکام و دوام در برابر اشعه UV عملکرد بسیار بهتری دارد و برای فضای باز یا محیطهای دارای تغییرات دمایی زیاد توصیه میشود.
بهطور خلاصه: اگر بودجه و شرایط محیطی معمولی است، PVC کافی است؛ اما اگر به مقاومت بالا و ماندگاری طولانی نیاز دارید، پلیکربنات انتخاب بهتری است.

